Beheerder: Staatsbosbeheer, Tel. 030-6926374, www.staatsbosbeheer.nl; info@staatsbosbeheer.nl;
Bouwjaar: 2003
Amersfoort coordinaten: 86/87/88 – 464/465
Beleidskader: Het nationaal Natuuroffensief van 2000. Versnelde realisatie Ecologische Hoofdstructuur.
Historie: Lentevreugd maakte deel uit van een van de vele langs de binnenduinrand gesitueerde bloembollengebieden in Zuid- en Noord-Holland. Het gebied bestond van oudsher uit hoge en lage duinen ( “nollen”). In de jaren twintig van de vorige eeuw is het gebied ontgonnen tot bollengebied.
Aanleiding: Natuurlijke overgangen tussen de duinen en het achterland zijn erg zeldzaam geworden. Om van Lentevreugd een overgangsgebied van duin naar achterland te maken is men uitgegaan van de aanwezigheid van kwel uit het aangrenzende duingebied. De hoge grondwaterstanden in het duingebied zorgen voor een kwelstroom naar Lentevreugd wat ten goede komt aan de ontwikkeling van karakteristieke natuurwaarden.
Doelstelling: De herinrichting van Lentevreugd heeft tot doel de invloed van de (basenarme) kwel in het gebied te herstellen en te optimaliseren, en om een landschappelijk duinrelsysteem te ontwikkelen. Op termijn is het de bedoeling om naar een integrale begrazing te gaan waarbij Lentevreugd en Berkheide met elkaar verbonden worden. Vegetatiekundig is het de bedoeling dat hier twee zeldzame ecosystemen worden ontwikkeld, te weten “natte schraalgraslanden” en “duinbeken”. De natuurdoeltypen die in het gebied worden nagestreefd: - duinbeek; - nat schraalgrasland; - bloemrijk grasland; - droog duingrasland en open duin; - struweel, mantel en zoombegroeiing. Enkele doelsoorten: klimopwaterranonkel, holpijp, fonteinkruid, beekpunge en diverse orchideeën
Ingreep: Door 71.000 m3 grond te verzetten, creëerde een aannemer diverse poelen, duinplassen en duinbeken. Voor recreanten is een wandelroute aangelegd. Om tot een betere regulatie van het waterniveau voor het natuurdoeltype ‘nat schraalgrasland’ te komen werd een vaste stuw geplaatst. Doordat bij bollenland wel sprake is van een bewerkte bouwvoor maar er geen humeuze bovenlaag aanwezig is, hoefde er geen zand te worden afgevoerd.
Begeleidend onderzoek: In 2000 is het hydrologisch onderzoeksrapport opgeleverd. Dit onderzoek had als doel: inzicht te krijgen in het hydrologisch systeem van het gebied. Op basis van dit inzicht is onderzocht of er gunstige hydrologische randvoorwaarden gecreëerd kunnen worden voor de ecologische inrichting van het gebied. Voorafgaand aan het project onderzocht een gespecialiseerd bedrijf de bodemkwaliteit van de aanwezige wegen op parameters volgens het Bouwstoffenbesluit.
Recreatie en publiekscommunicatie: De Dienst Landelijk gebied geeft een “Nieuwsbrief Natuurontwikkeling Lentevreugd” uit. Najaar 2004 verscheen nr.9. de DLG beschrijft in deze nieuwsbrief de huidige ontwikkelingen en de resultaten van de eerste fase. Ook op de website van het Hoogheemraadschap wordt aandacht besteed aan dit project.
Resultaat (successen en mislukkingen): Tijdens de uitvoering al bleek dat door de snelle stroming in de randsloot langs Rijksdorp de oevers te veel afkalfden. Daarom zijn hier extra stuwen geplaatst. In het fase 1 gebied zijn langs de Dijkwatering 2 meetstuwen geplaatst. Verreweg het meeste water blijkt uit de duinen te stromen via de zuidelijke duinbeek en de grote plas. In het natte najaar van 2003 dreigde de grote duinplas over te stromen in de dijkwetering. De afvoercapaciteit van de meetstuw daar moet dan ook vergroot worden. Meer naar het noorden stroomt veel minder water af. In de droge zomer van hetzelfde jaar stonden de randsloten zelfs droog. De oevers langs de duinbeken beginnen goed begroeid te raken. Er zijn al verschillende doelsoorten gevonden zoals Moerasrolklaver, Padderus, Moeraszegge en Gevleugeld hertshooi. Het verschijnen van deze soorten is een duidelijke indicatie dat de vegetatieontwikkeling voor de toekomst kansrijk is. De Rugstreeppad, Groene kikker, Bruine kikker en Gewone pad komen al voor.
Technische en financiële info: Jaar van uitvoering 1e fase 2003; Ondershands aanbesteed volgens de “design & build” constructie. Dit betekent dat de projectfasen ontwerp en bestek, die traditioneel door de opdrachtgever wordt uitgevoerd, nu opgedragen zijn aan de aannemer; oppervlakte 57 ha; grondverzet 71.000 m2. De 2e fase, 43 ha groot, is in 2005 uitgevoerd; door openbare aanbesteding; er is naar schatting 35.000 m3 grond verzet. Fase 1 van dit project kon worden uitgevoerd met behulp van een subsidie uit het Europese Plattelandsontwikkelingsprogramma en gelden uit het “Natuuroffensief”.
Literatuur:
Boom, Bjørn van den, Jan Holtland & Evert-jan Lammerts. De duinen van Staatsbosbeheer, evaluatie van herstelbeheer in de kuststrook. Staatsbosbeheer, 2004.
Documenten
Nieuwsbrief Lentevreugd nr 12
Overdracht van het natuurontwikkelingsgebied Lentevreugd van Dienst Landelijk Gebied aan Staatsbosbeheer (5 juli 2006).
Download dit document (398 Kb) >
Lentevreugd, natuurlijk?
Vliet, John van. Lentevreugd, natuurlijk?
Duin 1996, jaargang 19, nummer 1, blz.21-22.
Download dit document (405 Kb) >
Lentevreugd in Vogelvreugd
Haar. Ben ter. Lentevreugd in Vogelvreugd. Duin 2003, jaargang 26, nummer 3, blz.3.
Download dit document (107 Kb) >
Nieuwsbrief Natuurontwikkeling ‘Lentevreugd’ nr. 9
Download dit document (92 Kb) >
Ga terug naar boven
 "Klik hier voor een grote afbeelding.")
 "Klik hier voor een grote afbeelding.")
